Türkiye’de Yapımı Planlanan Nükleer Santraller

Bir ülkenin gelişmişliğinin en belirgin verilerinden birisi o ülkenin enerji tüketim verileridir. Enerji tüketiminin her geçen gün yükseldiği ülkemizde mevcut elektrik üretimi hidroelektrik, termik ve son zamanlarda kurulan rüzgar elektrik santrallerinden karşılanmaktadır.

Dünya geneline bakıldığında gelişmiş ülkelerin çoğunda bulunan nükleer enerji santralleri son yapılan planlamalarla artık Türkiye’de de elektrik üretimine katkı sağlayacaktır.

Şu anda Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının planlarında gözüken iki nükleer santral projesi bulunmaktadır. Bu projelerden biri Akkuyu Nükleer Santral diğeri ise Sinop Nükleer Santral projesidir.

Yine Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının sitesindeki bilgilere göre bu iki santralin planlanan özellikleri aşağıdaki gibidir.

Akkuyu Nükleer Santral Projesi
Reaktör Tipi : WER-1200 (AES-2006)
Ünite Sayısı : 4 Ünite (1200 MWx4)
Kurulu Güç : 4800 MW
İşletme Ömrü : 60 yıl
Yaklaşık Maliyet : 20 milyar $

Sinop Nükleer Santral Projesi
Reaktör Tipi : ATMEA-1
Ünite Sayısı : 4 Ünite (1120 MWx4)
Kurulu Güç : 4800 MW
İşletme Ömrü : 60 yıl
Yaklaşık Maliyet : 20 milyar $

Akkuyu Nükleer Santral projesi Rusya ile yapılan işbirliği çerçevesinde yapılacak ve 2015 yılında temelleri atılmıştır. Çevrecilerin yoğun baskılarına rağmen Nükleer santral kurulumu ilerlemeye devam etmektedir. 2019 yılında projenin tamamlanması öngörülmektedir.

Sinop Nükleer Santrali için proje çalışmaları hala devam etmektedir.

Eğer çalışmalarda her hangi bir olumsuzluk yaşanmazsa ve sorunsuz olarak tamamlanırsa önümüzdeki yıllarda Türkiye de artık tükettiği enerjinin bir kısmını Nükleer enerji’den karşılamaya başlayacaktır.

Evren Elektrikçi

Ankara ve çevresinde ofisinizde olası aydınlatma sorunlarınızda, elektrik arıza sorunlarınızda, telefon ve internet arıza gibi birçok sorunlarda sana hizmet eden Evren Elektrikçi firmamızı mutlaka arayınız. Sana uygun fiyat garantisi ve profesyonel ekibi ile en iyi elektrikçi ustalarına sahip olan kurumumuz da tüm ofisinizdeki elektrik telefon ve internet gibi sorunlarınız da sana yardımcı olabiliriz. Aydınlatmalarınız yetersiz ya da ofisiniz de en küçük bir kahve makinanız dahi çalışamıyor elektrik sonu ile karşı karşıya kalıyorsanız hemen bizlere ulaşın ve çok kısa sürede uygun fiyat ile sizleri sorunun çözümüne ulaştıralım. Evren Elektrikçi kurumumuz kaliteli malzemelerimiz ile sana hizmet etmektedir. Elektrik hafife alınamayacak bir konu olduğu için anında müdahale etmekteyiz. Çünkü yaşanan en küçük bir elektrik arıza gibi sorunlarda dahi ciddi anlamda zararlara maruz kalabilirsiniz. Ofisinizin işyerinizin ve senin can ve mal güvenliği açısından mutlaka elektrik teçhizatları gözden geçirin. Sizler işinize odaklanın bizlerde kendimizi işimizi yaparak senin hem can hem de mal güvenliğinizi sağlayalım. Elektrik firmalarında elbette her zaman istenilen derece elektrik ustalarını bulamayız. Firma çok kaliteli zengin içeriklere sahip bir firma olabilir fakat ustası usta olmadıktan sonra neye yarar. Evren Elektrik Tamircisi firması olarak bu yüzden seçtiğimiz yani işe aldığımız ustaları çok yakından tanır ve onları bir takım testlerden geçiririz. İşinde başarılı olup olmadığını gözlemleriz bu doğrultuda işe alırız. Çünkü bir ustanın yapacağı en ufak bir hata hem müşterimize yapılan büyük bir kazaya vesile olacaktır hem de firmamızın adını lekeleyecektir. Bu yüzden bizlerde elektrik ustalarımızı seçerken sizler adına olabildiğince bu işte profesyonel ustaları tercih etmekteyiz. Elektrikçilik çok ciddi gereksinimler ve bilgi isteyen bir iş koludur. Evren Elektrikçi kurumumuz her zaman bu ciddiyetin farkındadır. Sana daima kaliteyi odaklayan kurumumuz da kesinlikle hataya yer verilmemektedir. Çok ciddi ve düşünülerek yapılan işlerimiz neticesin de her zaman başarılı çalışmalar gerçekleştirdik ve gerçekleştirmeye de devam edeceğiz. 7/24 sana hizmet eden en iyi elektrik ustalarına sahip firmamızı hemen arayın ve birçok sorunlarınızı kısa sürede uygun fiyata çözüme ulaştıralım.

Alternatif Gerilim (AC) Dalga Şekli ve Bileşenleri

Doğru akım (DC), akımın veya gerilimin bir devrede tek bir yönde olduğu (artı veya eksi yönde) dalga şeklidir. Genellikle DC akım ve DC gerilim güç kaynakları, piller, güneş petekleri, dinamolar tarafından üretilirler. DC akım veya gerilim sabit bir genliğe ve sabit bir yöne sahiptir. Mesela +18V artı yönde 18 Volt, -12 Volt eksi yönde 12 Volt DC gerilimi ifade eder. Ayrıca DC güç kaynaklarında gerilim veya akım değeri zamanla değişmez sabit değerdedir. Yani dc güç kaynağından çıkan akım veya gerilim hep aynı yönde ve sabit değerdedir ve akım yönü bağlantılar değişmediği sürece değişmez.

Aşağıda basit bir DC devrenin görüntüsü ve dalga şekli gösterilmektedir.

dcdevredalga

Yukarıdaki şekilde görülebileceği üzere Vs gerilim kaynağına bağlı RL yükü üzerinden akan akım I sabittir ve zamanla değişmez.

Alternatif gerilim (AC) dalga şeklinde ise akım ve gerilimin hem genliği hem de yönü zamanla değişir. Alternatif gerilim kaynağı genellikle bir sinüs fonksiyonu şeklindedir. Bu fonksiyon en temel anlamda V(t)=Vmaxsin(2πft) eşitliğiyle gösterilebilir.

Bu eşitlikten de görülebileceği gibi gerilim zamana (t) bağlı olarak değişmektedir. Aşağıda alternatif gerilim sinüs dalgasının dalga şekli görülebilir.

acsindalgasi

Yukarıdaki dalga şeklinde görülebileceği gibi alternatif gerilim genliği zamanla değişmekle beraber yönü de değişmektedir. Gerilim zamanla + ve – yönlerde değer almaktadır. Aynı şekilde gerilime bağlı olarak da akımda da genlik ve yön zamanla değişir.

AC Dalga Şeklindeki Bileşenler

Alternatif dalganın şeklini belirleyen bileşenler bulunmaktadır. Bunlar Genlik, periyod veya periyodun bir fonksiyonu olan frekanstır.

Genlik: Genlik dalga şeklindeki akım veya gerilimin büyüklüğüdür.

Periyod (T): Sürekli aynı şekilde devam eden dalga şeklinin başladığı yere gelme süresi dalganın periyodudur.

Frekans (f): Frekans dalga şeklinin bir saniyede kaç kez tekrarladığını gösterir. f = 1 / T eşitliği ile periyodun bir fonksiyonu olarak ifade edilebilir. Frekansın birimi Herts (Hz)’dir.

AC Dalga Şeklinde Genlik

Alternatif gerilim (AC) dalga şeklinde akım veya gerilim zamanla artar ve azalır. Her periyodda bir kez artı yönde bir kez de eksi yönde maksimuma (tepe noktasına) ulaşır. Bu tepe noktasındaki akımın veya gerilimin değeri dalga şeklinin genliğidir.

Şimdi yukarıdaki sinüs fonksiyonunu tekrar incelersek;

V(t)=Vmaxsin(2πft) fonksiyonunda Vmax gerilimin maksimum seviyesi (tepe noktası), f dalga şeklinin frekansı, t ise zamanı göstermektedir. Aynı fonksiyon akım için de I(t)=Imaxsin(2πft) şeklinde yazılabilir.

Elektrik Tesislerinde İzolatörler

 

Elektrik enerjisinin üretim tesislerinde üretilmesinden ve son kullanıcıya ulaşmasına kadar arada bulunan iletim hatları, şalt tesisleri, trafolar ve dağıtım hatlarında enerji taşıyan kabloların taşınması ve izolasyonu amacıyla izolatörler kullanılmaktadır.

İzolatörler temel olarak iki amaç için kullanılırlar:

  • Enerji kablolarının topraktan veya birbirlerinden izolasyonunu sağlamak
  • Enerji kablolarını mekaniksel olarak taşımak

Aşağıdaki resimde bir izolatörün temel yapısı görülmektedir

Yukarıdaki resimde görülen izolatörün yapısını incelediğimizde:

  • İletken yuvası: İletkenin izolatöre sabitlenmesi için tasarlanmış iletken çapına uygun yuvadır.
  • Damlalık veya etek: İzolatörün yağmur sularının izolatörden akıp gitmesi ve toz tutmaması için tasarlanmış özel bir tasarıma sahiptir.
  • Dolgu maddesi: İzolasyon ve mekanik dayanım sağlayan özel dolgu maddesidir.
  • Galvanizli sabitleme demiri: İzolatörü elektrik direğine veya duvara sabitlemek için tasarlanan sabitleme demiri.

Bir izolatör kullanılacağı gerilim seviyesine göre özel olarak üretilir. Gerilimin izolatörden sabitleme demirine veya sabitlendiği yere atlama yapmaması ve yüksek direnç göstermesi çok önemlidir. Bu nedenle gerilim seviyesine göre izolatör boyutu da değişir. Ayrıca izolatörler mekanik sabitleme amacıyla da kullanıldıkları için izolatörün mekanik yüklere karşı da dayanıklı olması gerekmektedir.

Potansiyel Fark ve Gerilim Bölücü

 

Bir devredeki iki farklı nokta arasındaki voltaj farkında potansiyel fark veya gerilim düşümü denir. Potansiyel fark olan iki nokta arasında bu farktan dolayı bir akım akar.

İki nokta arasında oluşan potansiyel farkın birimi Volt‘tur ve V=IxR eşitliği ile ifade edilir. Yani iki nokta arasındaki potansiyel fark bu iki nokta arasındaki direnç ve bu iki nokta arasında akan akımın çarpımına eşittir.

Elektrik devrelerinde toprak veya common noktası potansiyel olarak 0V olarak kabul edilir. Ve diğer noktalar bu noktalara göre ölçülerek potansiyel fark bulunur.  Aşağıdaki örnekte farklı Gerilim değerleri olan noktaların birbirlerine göre potansiyel farkları görülmektedir.

 

Yukarıdaki şekilde farklı noktaların 0 noktasına göre potansiyelleri ve bu noktaların birbirlerine olan potansiyel farkları görülmektedir.

Gerilim Bölücü

Birbirlerine göre potansiyel fark olan iki nokta arasına birbirlerine seri bağlı dirençler bağlandığında gerilim bölücü elde edilir. Seri bağlı dirençlerin değerlerine göre farklı değerlerde gerilim bölücüler elde edilebilir. Aşağıdaki örnek bir gerilim bölücü devresi görülmektedir.

Yukarıdaki gerilim bölücü devresinde görüldüğü gibi her bir direncin iki noktaları arasında bir potansiyel fark oluşur ve bu potansiyel fark da direnç üzerinde düşen gerilime eşittir.

Toplam direnç R1 + R2 + R3 + R4 = RT olduğu yerde devreden geçen akım I = VS / RT‘dır. Dolayısıyla her bir direncin uçları arasındaki potansiyel fark V = I x R’dir. Yani VR1 = I x R1, VR2 = I x R2 şeklinde diğer dirençler de ifade edilebilir.

Etimesgut Elektrikçi

Ankara’da elektrik ustası arayanlar için uygun rakamlarla ve kaliteli hizmet sunan Etimesgut Elektrikçi firmamızı tavsiye ederiz. Çünkü bizler her daim elektrik konusunda deneyimli ustalarımız ile çalışmaktayız. Sana yönlendireceğimiz her usta yılların deneyimini yaşamış ustalardır. Elektrik ustaları günümüzde maalesef yeterli bilgilere sahip olmamaktadır çünkü her eline takım çantasını alan firma olağan birçok kişi dahi bu işle intikal etmektedir. Bizler ekibimizi her zaman çok daha titiz bir şekilde kurarız ve işlerden en iyi anlayan elektrik ustalarımız ile çalışırız. Çünkü olası en ufak bir hatada can ve mal kaybı gibi ciddi sorunlar teşkil etmektedir. Bizim işimiz de hataya yer yoktur. Hata demek hem işi yapan kişinin canı hem de işi yaptığımız kişilerinin canının yok olması demektir. Bu yüzden Etimesgut Elektrikçi firması olarak ekibimiz hazırlarken en iyi elektrik ustalarına yer iş verdik. Böylelikle olası kazaya sebep vermemekteyiz ve kaliteli donanımlarımız ile de sana her zaman güvenli ve tecrübeyle sabitlenmiş bir iş teslim etmekteyiz. Evimiz de ve işyerimiz de teknoloji ilerledikçe elektrik tüketen eşyalarımız da her geçen gün çoğalmaktadır. Durum böyle olunca da artık elektrik teçhizatlar belirli bir seviyeden sonra kaldırmamaktadır. Bunun sonucunda da sigorta attı sigortayı kaldır tabirleriyle yaşam sürdürülemez. Çünkü sigortanın atmasının mutlaka farklı bir sebebi vardır fakat bizler fön makinesi ile kahve makinesi aynı anda çalıştığı için elektriğin fazla yüklenme sonucun da sigortanın attığını düşünürüz ama bunun mutlaka farklı bir sebebi olur ve bu sebepte mutlaka yangın gibi kazalara sonuç verir. Etimesgut Elektrik Tamircisi kurumumuz olarak sizleri bu konuda her zaman aydınlatırız. Sizler bu arz işlemlerde mutlaka sigortanızı zorlamayın ve hemen bizi arayın. Çünkü sigortanın amacı zaten yüksek kullanımda oluşacak hasarı yok etmek için üretilmiş bir araçtır. Bu durumda Etimesgut Elektrikçi firmamızı arayın ve hemen size profesyonel elektrik ustalarımızı yönlendirelim bu sorunun sebeplerini araştıralım ve en uygun fiyata giderelim. Önlem alınmadığı takdirde çok ciddi zararlar ile karşılaşabilirsiniz.

Çift Sargılı ve Çift Devirli Asenkron Motorlar

Asenkron motorlar günlük hayatta ve endüstriyel tesislerde çeşitli uygulamalarda yaygın olarak kullanılmaktadır. Genellikle tek sargılı üç fazlı veya tek fazlı asenkron motorlar kullanılırken bazı uygulamalarda çift sargılı ve çift devirli asenkron motorlar kullanılmaktadır.

Üç fazlı çift sargılı motorlarda iki farklı faz sargısı bulunmaktadır.  Aşağıda çift sargılı bir motorun sargı şekilleri görülebilir.

 

Çift sargılı motorlarda yukarıda görüldüğü gibi iki farklı stator sargısı vardır. Bu sargıların yıldız veya üçgen bağlantısı stator içerisinde yapılır ve sargıların diğer uçları klemens kutusuna çıkartılır.

Asenkron motorlarda senkron hız (ns) aşağıdaki eşitliğe bağlıdır.

ns=120xf/p

Bu eşitlikte f besleme geriliminin frekansını, p motor kutup sayısını gösterir.

Eşitliğe göre motorun senkron hızını değiştirmek için ya frekansı değiştirmek ya da kutup sayısını değiştirmek gerekir. Besleme gerilim frekansının sabit iken motor kutup sayısını azalttığımızda motor hızı artar, kutup sayısını artırdığımızda motor hızı azalır.

Çift sargılı motorların farklı kutup sayılı tasarımından dolayı farklı devir sayılarına sahiptir. Sargılardan biri düşük devir diğeri yüksek devir içindir. Yani düşük devir sargılara enerji verildiğinde motor düşük devirde dönerken, yüksek devir sargılarına enerji verildiğinde motor yüksek devirle döner.

Vinç uygulamaları gibi farklı senkron hız istenen uygulamalarda çift sargılı asenkron motorlar kullanılırlar.

Değil (Not), Ve (And), VeDeğil (Nand) Lojik Kapı Entegreleri

Lojik kapılar sayısal devrelerin en önemli temel taşlarıdır. Bir çok mantıksal işlem lojik kapılar aracılığı ile gerçekleştirilir. Lojik kapılar giriş inputlarını değerlendirerek çıkış verirler.

Sayısal devrelerde sıklıkla kullanılan lojik kapılar genellikle kağıt üzerinde belirli simgelerle gösterilir ve tasarım yapılır. Tasarımı yapılan devreleri uygulamaya geçirirken lojik kapılar tümdevre (entegre) biçiminde alınarak kullanılırlar. Entegre içerisinde birden fazla sayıda aynı kapıdan bulunur.

Aşağıda bu entegrelerin siparişi için entegre numaraları verilmiştir.

Değil (Not) Kapısı

Değil kapısı girişteki inputu ters çevirerek çıkışa verir. Yani giriş 1 ise çıkış 0, giriş 0 ise çıkış 1’dir. 74LS04 kodu ile satılan değil kapısı entegresinde 6 adet değil kapısı bulunur. Aşağıdaki resimde bu entegrenin iç yapısı ve pin yerleşimi görülebilir.

Ve (And) Kapısı

Ve kapısı iki veya daha fazla girişi “ve” işleminden geçirerek çıkış verir. Ve kapısı için piyasada input sayılarına göre farklı entegreler bulunur.

74LS08: Bu entegre içerisinde 4 adet iki girişli ve kapısı bulunmaktadır.

74LS11: Bu entegre içerisinde 3 adet üç girişli ve kapısı bulunmaktadır.

74LS21: Bu entegre içerisinde 2 adet dört girişli ve kapısı bulunmaktadır.

Yukarıdaki üç farklı “ve” kapısı entegrelerinin iç yapıları ve pin yerleşimleri aşağıdaki resimde görülebilir.

 

VeDeğil Kapısı

VeDeğil kapısı iki veya daha fazla girişi “VeDeğil” işleminden geçirerek çıkış verir. Aşağıda VeDeğil entegresi kodları verilmiştir.

74LS00: Bu entegre içerisinde iki girişli dört adet vedeğil (nand) kapısı bulunur.

74LS10: Bu entegre içerisinde üç girişli dört adet vedeğil (nand) kapısı bulunur.

74LS20: Bu entegre içerisinde dört girişli iki adet vedeğil (nand) kapısı bulunur.

Yukarıdaki entegrelerin iç yapıları ve pin yerleşimleri aşağıdaki resimde görülebilir.

Yukarıda verilen “değil”, “ve”, “vedeğil” kapılarına ait entegre kodlarının haricinde yine farklı numaralarda aynı kapı entegreleri bulunmaktadır.

Elmadağ Elektrikçi

İnternet şuanda gençliğin en eğlenceli icatlarından birisidir. Hayatımız tam anlamıyla internet üzerinden yönetilmekte diyebiliriz. Biraz abarttık mı hayır kesinlikle değil bir düşünelim şuan da internette neler yapabiliyoruz. İnternet üzerinden yemek sipariş ederek karnımızı doyurabiliyoruz, internet üzerinde çalışarak para kazanabiliyoruz, internet üzerinden tek tıklama ile dünyanın bir ucuna ulaşabiliyoruz ve haberleşebiliyoruz. Elmadağ Elektrikçi olarak sana bu internetin gücünü daha hızlı yaşamanız için hizmetler sunuyoruz. Bir elektrikçinin internetle hız arasında nasıl bir alakası olabilir diye düşünürseniz eğer elbette çok büyük bir alaka olacaktır. Çünkü yanlış çekilen internet kablo hatları zaman içerisinde sizi internette birçok alanda kısıtlamaktadır. Sizler internet sağlayıcı firmanızda sorunlar arasında aslında en büyük sorun hattın çekilme sorunudur. Daha doğru bir şekilde internet kablo hatlarını çekmek internet hızını katlayabilir ve daha hızlı bir kullanıma erişmenizi sağlayabilir. Elmadağ Elektrikçi kurumumuz olarak sana en iyi internet hız garantisini veriyoruz ve kablolarınızı yerinde inceleyerek daha iyi hale getiriyoruz. Televizyon keyfiniz yarıda kalmasın. Sizler günün yorgunluğunu stresini televizyon izleyerek atmaya devam edin. Edeceğiz ama sürekli kanallar gidiyor çekmiyor uydu alıcımız diyorsanız sana televizyon izleme keyfini sürdürmeye bizlerde devam edeceğiz. Elmadağ Elektrikçi kurumumuz sana anten takma konusunda yardımcı olmaktadır. Uydu alıcınızı en iyi şekilde konuşlandırıp televizyon kanallarının tamamını çekme garantisi vermekteyiz. Çünkü yanlış bir şekilde kurulan anten ya da uydu alıcısı sana çok iyi net görüntüler sağlamamaktadır. Zaten olası bir uydu alıcısının yerinden kayması milimetrelik şekilde oynaması esnasın da dahi tüm kanallarda sinyal yok uyarısını alırsınız. Bizlerde televizyon keyfinizi en kaliteli şekilde sunmak adına Elmadağ Elektrik Tamircisi firması olarak sana anten uydu takma konusunda yardımcı oluyoruz. En iyi fiyat garantisini sunarak çok cüzi bir rakama sizlerde bu keyfinizden mahrum kalmıyorsunuz. Profesyonel ekiplerimiz ile evinize ya da işyerinize gelerek televizyonunuzun çekmeme sorununu tespit ederek doğru sonuca ulaşıyoruz. Sizlerde televizyon keyfinizi sürdürmeye devam ediyorsunuz. Hemen bizi arayın en iyi donanım ve ekiplerimiz ile birçok alanda sana yardımcı olalım.

Elektrik Motorlarında Yük Çeşitleri

Endüstriyel tesislerde kullanılan motorlar yaptıkları işe uygun özelliklerde seçilmelidir. Bu nedenle yükün özellikleri belirlenerek motor seçimi yapılır. Ayrıca yükün tork, güç ve hız özelliklerinin belirlenmesi motor sürücüsü seçiminde de önemlidir.

Aşağıda endüstriyel tesislerdeki en yaygın yük tiplerinin Güç, Tork ve Hız grafikleri verilmiştir.

Sabit Tork

Sabit bir yük sürülürken genellikle tork sabittir. Mesela vidalı kompresörler veya konveyörler genellikle sabit tork uygulamalarıdır. Aşağıdaki grafikte de görülebileceği üzere hız arttıkça tork (T) sabit fakat güç (P) artmaktadır.

 

Sabit Güç

Sabit güç isteyen yüklerde genellikle yükün çapı dönme süresince değişir. Güç sabitken tork hızla ters orantılıdır. Yani hız artarken tork düşer. Aşağıdaki grafikte sabit güçlü yüklerde hıza bağlı güç ve tork değişimi gösterilmiştri.

 

Sabit Güç/Tork

Bu yük çeşidi sabit güç ve sabit tork yük çeşitlerinin birleşimidir. Genellikle kağıt endüstrisinde görülen bu yük çeşidinde güç veya tork sabittir. Aşağıda bu yük çeşidinin grafiği görülmektedir.

 

Parabolik Yükler

Parabolik yüklerde tork karesel olarak artarken, güç kübik olarak artar. Aşağıda tork ve güç grafikleri görülen parabolik yükler genellikle fanlar ve santrifüj pompalarının yükleridir.

Yukarıda özellikleri belirtilen yük çeşitleri en çok karşılaşılan yüklerdir. Bu yükler haricinde farklı yük çeşitleri bulunmaktadır. Motor ve sürücü seçiminde önemli olan yükün özelliklerinin iyi belirlenmesi ve bu yüke uygun motorla beraber gerekirse sürücü seçimi yapılmasıdır.